Hizmet deyince anlaşılması gerekenleri şöyle sıralayabiliriz:

1. Hizmet, Kur’ân ve Sünnet yörüngeli olmalıdır. Din; Kitap, Sünnet ve selef‑i sâlihînin sâfiyâne ve hâlisane içtihatlarına dayanır.

2. Cenab‑ı Hakk’ın, mahlûkatın dilleri adedince konuşma tarzı vardır. Bunun gibi, Kur’ân‑ı Kerim de dünden bugüne konuşmuş ve kıyamete kadar da konuşacaktır. O, İmam Âzam’la konuşmuş, İmam Gazzâlî’yle konuşmuş, İmam Rabbânî’yle konuşmuş, Üstad Bediüzzaman’la konuşmuş.. bundan sonra da konuşmaya devam edecektir. Bu sebeple, onun bugüne hitabını, çağımızın her karesine olan mesajını iyi anlamak ve “Eski hâl muhal; ya yeni hâl ya izmihlâl.”[1] anlayışı içinde, Kur’ân’ı çağın idrakine sunabilme mecburiyetindeyiz. Hayat adına Kur’ân’ın elmas düsturlarıyla bize söylediği çok şey vardır. Bu düsturları, hayata hayat kılmalıyız.

3. Teveccüh, ilâhî inayete sunulmuş en mühim davetlerden biridir. Günebakan çiçekleri gibi, yüzümüz de kalbimiz de hep Cenab‑ı Hakk’a dönük olmalıdır ki, sürekli inayete ve O’ndan gelecek vâridatlara açık olabilelim.

4. Ahiret, kudret yurdu olmasına karşılık, dünya sebepler diyarıdır. Dünyada esbapla muhatız ve dolayısıyla esbaba riayetle mükellefiz. Allah, yarattığı esbap ve kanunlarla bağlı değildir; dilerse bunları değiştirebilir. Ne var ki O, bu hikmet yurdunda icraatını hep kanunlar ve sebepler perdesi arkasında sürdürür. O hâlde, esbaba riayet etmemiz öyle bir seviyede olmalıdır ki, bizi görenler, “Bunlar ne esbapperestmiş!” demeliler. Düşünün ki Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem), Bedir’de de Uhud’da da tabyelerini kurmakta hiç mi hiç kusur etmedi. Sonra da ellerini açıp dua buyurdu.[2] Diğer taraftan esbaba riayetten sonra tevekkülümüz de o derecede engin olmalıdır ki, görenler âdeta Cebriyeci nazarıyla bakmalılar.

5. İhlâs ve rıza yörüngeli yaşama, hizmette en mühim bir esas olduğu gibi, kişiyi şahsî hayatında da başarıya götüren en önemli, en selâmetli bir yoldur.

6. Nice çalımla başlamış işler vardır ki, ülfet ve yorgunluğa takılarak yarıda kalmıştır. Bu sebeple, hizmette devam ve süreklilik, ilâhî inayete sunulmuş bir diğer dilekçedir.

7. Asrımız, şahs‑ı mânevî ve cemaat asrıdır. Bugün, Abdülkadir Geylânî gibi gavslar, ferd‑i ferîdler de olsa, tek başlarına büyük muvaffakiyetler elde edemezler. Şahs‑ı mânevîye gelen lütuflar, fertlere gelenden çok çok farklıdır. Dolayısıyla vifak ve ittifakı korumak, hizmet adına önemler üstü önem arz eder.

8. Hizmete kilitlenmek, hizmette muvaffakiyetin en önemli unsurlarından bir diğeridir. Hazreti Halid, daha iki günlük bir Müslümanken gerçekleştirilen bir sefere çağrılmadığı için ciddi bir hicran yaşamıştı ve sabaha kadar inlemişti. Ömrü cihad meydanlarında geçmiş bu şanlı komutan, ölümlü cephede değil de, yatağında irtihal sürecine girince, dayanıp ayağa kalkmış, atını istetmiş ve şöyle demişti: “Vücudumda, parmak ucu kadar yara almadık yer kalmamıştır ama, Halid şimdi âcizler gibi yatağında ölüyor…”[3]

Evet, işte bu şekilde hizmete kilitlenmeliyiz. Hatta o kadar ki, yeryüzünde ulaşılacak bir nokta kalmasa bile, “Acaba semada da tebliğin gitmesi gerekli bir yer var mı?” diyerek göklere merdiven dayamayı düşünmeliyiz. Dahası, yaptığımızı daima eksik ve kusurlu görüp, “Daha yok mu?” demeliyiz. “Yapacaklarım bitti.” diyen insanın kendisi bitmiştir. Bu açıdan da, hareket ve hamleden bir an dûr olmamalıyız. Fıtratı müteheyyiç olanların zevki aksiyondur, hizmettir. Aslında düşüncenin blokajı aksiyondur ve bu bakımdan aksiyon da, bize göre, düşünceden önce gelir.

9. Çok zaman ifade edildiği gibi, bir an için bile olsa, kat’iyen “Ben yaptım, ben ettim.” mülâhazalarına girilmemelidir. Bu türden mülâhazalar şeytanî türkülerdir. Mesela, “Bahar, otu bitirdi.” demek, kâfir için bir inkâr ifadesi olarak hakikat görünse de, mü’min için ancak mecaz ifade eder. Öyleyse, hizmette, inayetin devamı için en mühim husus, bütün neticelerin Allah’tan bilinmesi, hatta bu noktada kendi sa’y ü gayretimize ve sebeplere en ufak bir hisse verilmemesidir.



Hizmet

Herkesin kendini haklı görmesi biraz da insan tabiatında var. Allah insanı yaratırken öyle yaratmış. Bu itibarla insan “ben” diyebilir. Hatta benliğe karşı ilan‑ı harp eden tasavvufçular bile, evvela benliği kazanma sırları üzerinde durmuşlardır. Bilindiği gibi İkbal’in de bu mevzuda bir eseri var: Esrar‑ı Hodi (Benlik Kazanma Sırları).

İnsan olarak bizde ne varsa, bunlar bir yönüyle bize Allah’ın dilemesiyle yine O’ndan gelmektedir. Yalnız burada “ukûl‑u aşere”cilerin düştüğü hataya da düşmemek gerekir. Onlar Allah’tan gelen feyizlerin, meşîet ve dileme olmadan geldiğini söylerler ki, bu kesinlikle doğru değildir. Ancak, meselemiz bu olmadığı için şimdilik bu konuya girmeyeceğiz. Şu andaki konumuz, bizde dileme, ilim, nisbî kudret ve hayat gibi hâssaların bütününün Cenab‑ı Hak’tan geldiği konusudur. Burada, O’na ait bütün sıfatları saymak da mümkündür. Bu açıdan, insanın kendine ait o hususiyetleri tanıması ve kendini keşfetmesi, vahid‑i kıyasî olarak, Zât‑ı Ulûhiyet’i tanıma adına oldukça önemlidir. Nitekim hadis diye rivayet edilen bir sözde “Nefsini bilen, Rabbini de bilir.”[1] denilmiştir ki, Sokrates’in bu düşünceyi okulunun girişine “Kendini bil!” şeklinde yazdırdığı da söylenir. Zaten, Kur’ân’da insanın yüklendiği ifade edilen “emanet”e,[2] benlik mânâsını veren bir hayli insan vardır ve bence bu çok isabetli bir tespittir.

Ne var ki, benlik iyi bir terbiye görmeyince veya suistimal edilince zararları da olabilir. İnsan mahiyetinde bir yönüyle benliğe benzeyen, şehvet, öfke, inat, hırs gibi başka duygular da vardır.. ve bunlar insana ait bir kısım boşluklardır. Nasıl bunlar, yüzleri terbiye ile âlî, bâkî gerçeklere ve uhrevîliğe döndürüldüğünde önemli birer insanî derinlik hâline gelirler; terbiye görmediklerinde de insan için çok tehlikeli olurlar; bunun gibi benlik de iyi bir terbiye ile Hakk’ı gösteren pırıl pırıl bir ayna olabilir.

Evet, benlik dahil, yukarıda kaydedilen fena yüzlü hasletler bir yönüyle şeytanın rahatlıkla işletebileceği nefis mekanizmasının parçalarıdırlar. Ancak, Efendimiz’in (sallallâhu aleyhi ve sellem), “Her insanın bir şeytanı vardır. Benim de.. ne var ki Benim şeytanım Bana teslim olmuştur.”[3] dediği gibi, nefis mekanizmasını da her zaman yola getirmek ve teslim almak mümkündür. Durum böyle olunca, şehevanî duygularla insan kötülüklere açılıyor diye onun olmamasını istemek, insanlığın da olmamasını istemek demektir. Öyleyse bir taraftan şehevanî duygulara tamamen inhimak etmek gibi bir ifrattan, diğer taraftan da bütün bütün şehevanî şeylerden tecerrüt gibi bir tefritten kaçınarak orta yolu bulmak gerekir ki, o da, meşru dairedeki zevklerle, lezzetlerle iktifa edip harama girmemek şeklinde tarif edilebilir. Ve yine bazı meselelerde insanın dişini sıkıp dayanması lazımdır. İhtimal inat hissi de insana bunun için verilmiştir. Bilhassa hakta sebat adına inadın önemi oldukça büyüktür. Ne var ki o, hiç olmayacak yerlerde kullanıldığında suistimal edilmiş olur ki faydalı bir duygu iken zararlı bir zaaf hâline getirilmiş olur. Hırs da öyledir. Hırs olmadan dünyayı imar etmek imkânsızdır. Ama bunu sadece şahsî çıkar ve kaprisleriniz istikametinde kullanırsanız ifrat etmiş olursunuz... Diğer bütün duyguları da böyle dengeli veya dengesiz kullanma her zaman söz konusu olabilir...



Haklılık çizgisinde olgunlaşma emaresi

Fasıldan Fasıla 2

Her şeyin bittiği, tükendiği, insan iktidar ve iradesinin hiçe dayandığı bir anda kul öyle bir tazarru ve niyazla Cenab‑ı Hakk’a iltica eder ki, bu iltica perdesiz, hicapsız onu icabet ufkuna ulaştırır. İşte o an

 لِي مَعَ اللهِ زَمَانٌ“Benim Allah’la farklı bir zamanım var.”[1]

beyanında anlatılan zaman üstü bir vakittir. Öyle ki artık kul ile Allah arasındaki bütün berzahlar kalkmış.. ve kulun “Yâ Rabbi!” iniltileri “Lebbeyk abdî!” cevabıyla mukabele görmektedir. Bütün mesele o ânı yakalamak ve gerektiği şekilde değerlendirmektir. Bu an, her an olabilir. Öyleyse insan her ânını dikkatli yaşamalıdır.



O ânı yakalamak
Tahmini okuma süresi: 1 dk.
726 defa okundu.

Bölüm içi arama

O ânı yakalamak Tahmini okuma süresi: 1 dk.726 defa okundu.

Bölüm içi arama

O ânı yakalamak
Tahmini okuma süresi: 1 dk.
726 defa okundu.